Đăng Nhập                  
logo khatoco

TRANG TRẠI CÁ SẤU KHATOCO - BÁO CÁO KIỂM TRA VÀ KHUYẾN NGHỊ

LTS: Sau chuyến thăm trang trại cá sấu của Khatoco, Tiến Sỹ Hank - Giám đốc dự án CÁC GIẢI PHÁP BẢO TỒN SÁNG TẠO là một nhà nghiên cứu nổi tiếng trong lĩnh vực cá sấu đã có những cảm nhận và lời khuyên dành cho chúng tôi về loài cá sấu nước mặn. Được sự đồng ý của ông, chúng tôi xin lược dịch bài viết của ông về chuyến đi này.

I/ GIỚI THIỆU:
            Thứ 5, ngày 17/7/2014, nhận lời mời của Giám đốc - Nguyễn Văn Phong, tôi đã đến tham quan trang trại cá sấu Khatoco cách thành phố Nha Trang 28 km về hướng Bắc thuộc địa phận tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.
II/ CƠ SỞ:
           Trang trại cá sấu đã được di chuyển đến địa điểm mới (Ninh Hòa) vào năm 2008 sau trận lụt vào năm 2007. Trận lụt này đã gây nhiều tổn thất cho Trại cá sấu về cở sở vật chất, hạ tầng và số lượng đàn cá sấu.
 ảnh trang trại 
III/ ĐÁNH GIÁ:
            Trang trại cá sấu Khatoco được Ban Thư kí Cites quốc tế cấp giấy phép về đăng kí trại nuôi, sinh sản động vật (loài cá sấu nước ngọt) theo Phụ lục I Công ước CITES vì mục đích thương mại. Trang trại được thiết kế mô hình phù hợp với việc chăn nuôi, nhốt các loài cá sấu trên thế giới. Số lượng đàn cá sấu nước ngọt ước tính 25.000 con. Sau khi quan sát các tiêu chuẩn ấp nở, nuôi dưỡng và chăn nuôi đàn cá sấu, tôi đánh giá trang trại cá sấu Khatoco đã thành công trong việc nhân giống sinh sản đàn cá sấu nước ngọt và hội tụ đủ các tiêu chuẩn về thương mại.
            Hiện nay, trang trại đang quan tâm đến việc nuôi dưỡng, nhân giống và thương mại cá sấu nước mặn. Da cá sấu nước mặn có giá trị thương mại rất lớn cao hơn nhiều so với da cá sấu nước ngọt. Nhu cầu mua da cá sấu nước mặn cũng cao hơn và được nhiều khách hàng ưa chuộng hơn. Lợi nhuận của công ty sẽ được cải thiện đáng kể nếu chúng ta nhân giống thành công và thương mại các tấm da cá sấu này. Tuy nhiên cũng giống như cá sấu nước ngọt, cá sấu nước mặn cũng nằm trong phụ lục I của Công ước CITES. Để Trang trại cá sấu có thể thương mại các tấm da và các sản phẩm làm từ da công ty phải được Ban Thư kí xác nhận để cấp CITES vì mục đích thương mại.
             Ngoài số lượng lớn đàn cá sấu nước ngọt, trại cá sấu Khatoco hiện đang nuôi dưỡng một số lượng nhỏ cá sấu nước mặn trong đó có 5 con cá sấu cái trưởng thành và 22 con cá sấu con khoảng 6-7 tuổi. Tất cả con cá sấu nước mặn ở đây đều thuộc giống cái, các con đực đã chết cách đây 6 năm. Tuy được nuôi nhốt chung với đàn cá sấu nước ngọt nhưng tính đến thời điểm hiện tại dù đã trải qua các mùa sinh sản nhưng chưa xuất hiện bất kỳ thế hệ đàn cá sấu con bị lai tạp giữa hai giống loài này. Tuy nhiên, đó là do yếu tố may mắn nhiều hơn so với việc quản lý tốt trong chăn nuôi.
             
             Số lượng cá sấu nước mặn tại trại cá sấu đều thuộc giống cái, vì trước đây trong quá trình ấp nở nhiệt độ ấp trứng đã quyết định giới tính của chúng. Giới tính của cá sấu không phụ thuộc vào yếu tố di truyền mà phụ thuộc vào yếu tố nhiệt độ ấp trứng của phôi thai. Theo như kỹ thuật viên của trang trại, nhiệt độ ấp trứng trung bình ở lò ấp từ 32-33 độ C, ở nhiệt độ này thì tỷ lệ cá sấu con nước mặn thuộc giới tính cái chiếm tỷ lệ cao. Nếu nhiệt độ ở 31,5 độ C thì tỷ lệ giới tính đực của cá sấu con nước mặn sẽ cao hơn.
 
              Nếu trại cá sấu Khatoco được ban Thư Kí Cites chấp nhận việc đăng kí nuôi sinh sản loài cá sấu nước mặn thì buộc phải gia tăng số lượng cá sấu mặn giống đực để nhân giống đàn. Nhiều trang trại khác ở nước ngoài đã được cấp Giấy chứng nhận Cites về việc nuôi sinh sản cá sấu nước mặn. Hầu hết các trang trại, số lượng cá sấu nước mặn thuộc giới tính đực chiếm tỷ lệ cao. Tuy nhiên do tính chất cạnh tranh thương mại, nên việc cung cấp con giống bố mẹ cá sấu nước mặn rất khó khăn.
             
              Số lượng cá sấu nước mặn sinh sống nhiều tại các cùng ngập nước như đồng bằng sông Cửu Long và các khu vực phía Nam. Một số lượng ít cá sấu nước mặn được bảo tồn và nuôi dưỡng tại các trang trại của chính phủ. Đặc biệt, ở sở thú Sài Gòn, cá sấu nước mặn được sinh sản và bảo tồn tại đây và được phân phối số lượng ít cho các trang trại cá sấu tại Việt Nam.
IV. KHUYẾN NGHỊ:
              Phải ít nhất 10 năm để có thể gây giống đàn cá sấu nước mặn với mục đích thương mại. Để nâng cao tính chất thương mại đàn cá sấu nước mặn, điều đầu tiên phải tập trung quản lý tốt đàn giống càng sớm càng tốt. Để tiến hành nhân giống đàn cá sấu nước mặn, trại cá sấu Khatoco cần phải lưu ý một số vấn đề:
1. Xây dựng chuồng trại riêng cho cá sấu nước mặn tách riêng với chuồng cá sấu nước ngọt.
2. Tìm hiểu các đối tác thuộc các trang trại khác tại Việt Nam trong việc mua con giống thuộc giới tính đực.
3. Khi ấp nở cần chú trọng nhiệt độ ấp nở để tỷ lệ cá sấu con nước mặn giống đực chiếm tỷ lệ cao hơn.
 
            Gần đây, sở thú Sài Gòn đang chuyển đổi các con cá sấu nước mặn (trừ những con cá sấu cái trưởng thành) sang mô hình “bán hoang dã” cho vườn Quốc Gia Cần Giờ. Rừng ngập mặn được xem là môi trường sống cho cá sấu nước mặn nhưng không phải là nơi thích hợp để cá sấu làm tổ ấp trứng sinh sản. Kết quả dự đoán rất ít khả năng mô hình “bán hoang dã” này sẽ được duy trì loài giống và được mở rộng quy mô.
            Các cuộc tham quan vườn thú cung cấp rất hữu ích trong việc giáo dục trẻ em tham quan về các đặc tính cá sấu, đặc biệt là việc lưu giữ cá sấu nước mặn giống cái nhằm duy trì sự giao phối và sinh sản cá sấu con vào mùa xuân.
            Về vấn đề chung bảo tồn cá sấu nước mặn ở Việt Nam, chính phủ cần phải xây dựng và thực hiện các chiến lược bảo tồn quốc gia dành riêng cho cá sấu nước mặn. Đây là một bước quan trọng trong việc phát triển ngành công nghiệp nuôi cá sấu nước mặn cũng như bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên.
V. CẢM KÍCH:
            Tôi xin chân thành cảm ơn ông Đỗ Quang Tùng - Giám Đốc Kiểm Lâm đã tạo điều kiện cho tôi thăm quan trại cá sấu Khatoco và tư vấn cho tôi các điều kiện cần thiết của trang trại để được cấp Cites.
            Thật tiếc là tôi không có đủ thời gian để sắp xếp công việc thăm quan trại cá sấu Khatoco lâu hơn vì trùng lịch làm việc với ông Văn Phong. Dù ông Văn Phong vắng mặt nhưng tôi vẫn muốn gửi lời cảm ơn chân thành của mình đến ông và các nhân viên đã tiếp đón, tạo mọi điều kiện để tôi thăm quan trang trại. Tôi xin cũng gửi lời cảm ơn đến ông Nguyễn Hoàng Lâm đã trả lời mọi thắc mắc của tôi thông qua bà Đỗ Trương Tường Vi phiên dịch lại cho tôi.
Robert W G Jenkins AM
Managing Director
Creative Conservation Solutions
Dịch: Tường Vi, ảnh: Duy Nghiêm

  
Tin Cùng Chuyên Mục